Historia wyszukiwania

  • Historia wyszukiwania jest pusta
 
Paulina Tomasik

Bendiks – „dynks”, który łączy rozrusznik z silnikiem. Jak objawia się jego awaria?

Bendiks to niewielki element, który przenosi napęd z rozrusznika na wał korbowy. Kiedy szwankuje, pojawiają się problemy z rozruchem, zwłaszcza na tzw. zimnym silniku. Jeśli masz wrażenie, że Twój samochód uruchamia się mniej sprawnie niż zwykle, koniecznie przeczytaj nasz artykuł – podsuwamy kilka wskazówek, które mogą pomóc stwierdzić, czy winowajcą jest bendiks, czy zupełnie inny element rozrusznika.

Czego dowiesz się z tego wpisu?

  • Bendiks – co to jest i jak działa?
  • Jak objawia się uszkodzenie bendiksa?

W skrócie

Bendiks to mechanizm sprzęgający, który łączy rozrusznik z kołem zamachowym. Jego usterka objawia się w charakterystyczny sposób – głuchym jękiem, jaki następuje, gdy rozrusznik zaczyna się kręcić, ale wytworzona prędkość obrotowa nie zostaje przeniesiona w stronę silnika.

Gdy auto nie odpala – akumulator albo rozrusznik

Gdy próbujesz odpalić samochód, zamiast znajomego pomruku silnika słyszysz złowrogie rzężenie rozrusznika, a potem… ciszę, która oznacza, że musisz wybrać się na autobus? O wywoływanie problemów z rozruchem w pierwszej kolejności zawsze podejrzewa się źródło prądu, czyli akumulator. Jego stan sprawdzisz za pomocą miernika prądu stałego – dokładną procedurę opisaliśmy w naszym wpisie Jak sprawdzić stan akumulatora.

Problemu z rozruchem samochodu

Jeśli akumulator działa bez szwanku, drugim elementem, który powinieneś skontrolować, jest rozrusznik. To on odpowiada za nadanie silnikowi potrzebnej do rozruchu prędkości obrotowej.

Budowa rozrusznika

Rozrusznik można nazwać prostym silnikiem elektrycznym prądu stałego, zasilanym napędem z akumulatora. Składa się z kilku elementów:

  • wirnika łączącego się z kołem zamachowym,
  • cewki,
  • elektromagnesu z włącznikiem,
  • przekazującego zasilanie szczotkotrzymacza,
  • bendiksa, czyli mechanizmu sprzęgającego,
  • chroniącej wszystkie podzespoły obudowy.

Działanie rozrusznika nie jest skomplikowane. Kiedy przekręcasz kluczyk w stacyjce, prąd przepływa z baterii do elektrowłącznika z cewką, co powoduje przesunięcie rdzenia i zazębienie się bendiksa z kołem zamachowym silnika. Jednocześnie następuje zwarcie styków, które sprawia, że napięcie zostaje przeniesione ze szczotki na komutator. Następnie dochodzi do uzwojenia wirnika, w efekcie czego rozrusznik zaczyna się obracać, wprawiając w ruch koło zamachowe i wał korbowy silnika.

Ot, i tyle – rozrusznik to urządzenie genialne w swej prostocie. Od 1914 roku, kiedy Bosch wprowadził na rynek jego prototyp, niewiele się w tym rozwiązaniu zmieniło. Gdyby nie ono, prawdopodobnie wciąż uruchamialibyśmy samochody za pomocą doczepianej do silnika korby.

Jaką funkcję spełnia bendiks?

Jak już wspomnieliśmy, bendiks łączy rozrusznik z kołem zamachowym. Ma postać jednokierunkowego sprzęgła z zębnikiem i sprężyną. Działa tylko jednostronnie – napędza silnik, ale sam, dzięki mechanizmowi zabezpieczającemu, nie może być przez niego napędzany.

Możemy to porównać do korbowodu w rowerze – gdy naciskasz pedały, koła się obracają. Kiedy jednak nie musisz pedałować, bo na przykład zjeżdżasz z górki, mechanizm nie działa w drugą stronę – koła nie wprawiają w ruch pedałów. Zapobiega temu wolnobieg, czyli rowerowy odpowiednik sprzęgła jednokierunkowego w bendiksie.

Usterka bendiksa – charakterystyczny objaw

Jeśli podczas prób uruchomienia samochodu (zwłaszcza na zimnym silniku) słyszysz działanie rozrusznika, a potem charakterystyczny głuchy jęk – to najprawdopodobniej właśnie bendiks, który nie przesuwa mechanizmu sprzęgającego do zębnika. W efekcie rozrusznik kręci się, ale moment obrotowy nie zostaje przeniesiony na wał korbowy – i auto nie odpala.

Ten charakterystyczny jęk jest najczęściej podawanym na forach internetowych objawem uszkodzenia bendiksa. Podczas diagnostyki rozrusznika należy jednak sprawdzić również inne elementy: szczotki, komutator, uzwojenia czy wspomniane już tuleje. W tak precyzyjnej konstrukcji wadliwa praca jednych części może wpływać na kondycję innych.

Bendiks – przyczyny awarii

Bendiks, jak wszystko w samochodzie, może zwyczajnie się zużyć. Na szczęście nie jest drogim elementem (w zależności od modelu samochodu kosztuje zazwyczaj ok. 40–100 zł), więc jeśli po rozkręceniu rozrusznika zauważysz na jego powierzchni mechaniczne uszkodzenia, po prostu wymień go na nowy. Przy okazji zwróć uwagę na smarowanie – zbyt mała ilość lub zła jakość smaru powoduje, że bendiks przesuwa się wolniej, co też może wpływać na problemy z rozruchem.

Jeśli nie czujesz się na siłach, aby rozbierać rozrusznik na czynniki pierwsze, zajrzyj do mechanika. Czasem zdarza się, że kłopoty z płynnym odpalaniem samochodu powodują zużyte tuleje. Koszt ich wymiany zamyka się w oszałamiającej kwocie kilku złotych (plus, oczywiście, robocizna, ale wiadomo, doświadczenia nie da się kupić).

Problemy z rozruchem mogą wynikać też z usterek innych układów – przede wszystkim elektrycznego. Bendiks nie tylko przesuwa mechanizm sprzęgający w stronę zębnika, ale też, gdy silnik wskoczy na odpowiednie obroty, wycofuje go do pozycji wyjściowej. Jeśli coś zakłóci pracę instalacji elektrycznej, a bendiks się nie cofnie, obroty jednostki napędowej zostaną przeniesione na rozrusznik. Ich siła dosłownie rozsadzi go od środka.

 

I jaka diagnoza? Rozrusznik, elektryka, bendiks? Części potrzebne do każdej naprawy dostarcza nocar.pl. U nas znajdziesz też ładowarki do akumulatorów, które zapewnią Twoim czterem kółkom bezproblemowy rozruch, a Tobie spokojne zimowe poranki:

Źródło zdjęć: shutterstock.com

Dodaj komentarz

Przepraszamy, musisz się zalogować, aby móc napisać komentarz.