Paulina Tomasik

Jak rozpoznać awarię termostatu?

Termostat jest drobnym i z pozoru nieistotnym elementem układu chłodzenia. Pełni jednak ważną funkcję – reguluje temperaturę cieczy chłodzącej, wpływając na prawidłową pracę silnika. Długotrwała jazda z niesprawnym termostatem może prowadzić do poważnej awarii napędu. Jak rozpoznać usterkę? Ile kosztuje wymiana termostatu? Odpowiadamy!

Czego dowiesz się z tego wpisu?

  • Za co odpowiada termostat?
  • Jak działa termostat?
  • Jak rozpoznać awarię termostatu?
  • Czy termostat można wymienić samodzielnie?

W skrócie

Wyróżniamy dwa rodzaje awarii termostatu: w pozycji otwartej i zamkniętej. Pierwsza z nich objawia się spalaniem większej ilości paliwa na krótkich trasach i problemami z nagrzaniem wnętrza samochodu przy niskich temperaturach powietrza. Drugą rozpoznamy, kiedy wskaźnik temperatury silnika na desce rozdzielczej gwałtownie się podniesie, a spod maski zaczną się wydobywać kłęby dymu. Skutkuje to natychmiastowym unieruchomieniem samochodu i może prowadzić do zatarcia jednostki napędowej.

Termostat samochodowy – budowa i funkcje

Termostat jest mieszkiem wyposażonym w zawór grzybkowy. Najczęściej wykonany zostaje z cienkiej blachy mosiężnej, niekiedy wzbogaconej o wosk, miedź, grafit lub aluminium. Znajduje zastosowanie nie tylko w silnikach samochodowych, ale i urządzeniach elektronicznych różnego typu: lodówkach, pralkach, żelazkach czy czajnikach.

Element ten często bywa nazywany sercem układu chłodzenia. Reguluje bowiem przepływ płynu chłodzącego na dwa obiegi określane, podobnie jak obiegi krwi w organizmie człowieka, jako „mały” i „duży”. Pierwszy z nich odpowiada za ogrzewanie silnika. Termostat pozostaje wtedy zamknięty, ogrzewając ciecz, która opływa blok i głowicę silnika. Gdy płyn chłodzący osiągnie właściwą temperaturę (ok. 90–95 stopni Celsjusza), termostat się otwiera, przepuszczając go do chłodnicy, gdzie ulega schłodzeniu o ok. 20 stopni. Ponieważ silnik do wydajnej pracy potrzebuje ciepła i jednocześnie ciepło wytwarza, cały proces musi nieustannie się powtarzać, utrzymując stałą temperaturę cieczy chłodzącej.

Termostat pełni więc ważne funkcje w układzie chłodzenia:

  • rozgrzewa silnik, zamykając mały obieg płynu przez chłodnicę;
  • schładza silnik – utrzymuje odpowiednią temperaturę płynu, a w czasie wzmożonej pracy napędu otwiera duży obieg, dzięki czemu płyn może zostać schłodzony w chłodnicy.

Awaria termostatu – objawy

Usterki termostatu bywają najczęstszymi przyczynami niewłaściwej pracy układu chłodzenia. Wywoływać je może jakość cieczy chłodzącej (zarówno jej skład, jak i stopień zużycia), ale też pozostałe elementy układu, np. wentylator chłodnicy czy termowłącznik.

Termostat może ulec uszkodzeniu zarówno kiedy znajduje się w pozycji otwartej, jak i zamkniętej. Obie te awarie sygnalizowane są przez odmienne symptomy. Zanim jednak wymienimy termostat, musimy sprawdzić, czy za nieprawidłową pracę układu nie odpowiadają inne elementy: pompa wodna, radiator chłodnicy, pasek klinowy czy niedostateczna ilość płynu chłodzącego.

Awaria termostatu

Awaria termostatu w pozycji otwartej – większe zużycie paliwa

Uszkodzenie termostatu znajdującego się w pozycji otwartej nie pociąga za sobą groźnych konsekwencji dla silnika, ale znacznie zmniejsza komfort jazdy. Dlaczego? Zepsuty termostat nie zamyka dużego obiegu cieczy chłodzącej, przez co jednostka napędowa nie uzyskuje odpowiedniej temperatury. Im dłużej trwa proces rozgrzewania się silnika, tym więcej paliwa on zużywa. Zaobserwujemy więc zwiększone spalanie, zwłaszcza podczas pokonywania krótkich dystansów.

Objawem uszkodzenia termostatu w pozycji otwartej są też wyraźne problemy z dogrzaniem kabiny samochodowej. Latem, kiedy nie korzystamy z systemu nagrzewania, może to ujść naszej uwadze. W sezonie jesienno-zimowym, przy niskich i ujemnych temperaturach powietrza, kłopoty z nagrzewnicą odczujemy szczególnie mocno.

Ten typ awarii rozpoznamy też, obserwując wskaźnik temperatury na desce rozdzielczej. Silnik osiągnie bowiem temperaturę ok. 90 stopni jedynie podczas postoju lub powolnej jazdy w korku. W trasie wartość ta nie przekroczy 70 stopni.

Awaria termostatu w pozycji zamkniętej

Jeśli termostat ulegnie uszkodzeniu, znajdując się w pozycji zamkniętej, silnik samochodu zacznie się przegrzewać, co może prowadzić do jego poważnej awarii. Usterkę tę zauważymy bardzo łatwo – już po przejechaniu kilku kilometrów wskazówka temperatury błyskawicznie podniesie się w kierunku czerwonego pola. Jeżeli nie przerwiemy jazdy, spod maski zaczną wydostawać się obłoki dymu, a silnik ulegnie zatarciu.

Jak wymienić termostat

Jak wymienić termostat?

Uszkodzony termostat bezwzględnie musimy wymienić – nie ma bowiem możliwości jego regeneracji. Naprawa tej usterki nie przysparza jednak problemów. W większości samochodów termostat znajduje się w górnej części głowicy, obok pompy wody. Odkręcamy więc obudowę układu chłodzenia i spuszczamy z niego ok. litr płynu chłodniczego. Następnie odłączamy termostat i sprawdzamy, czy na jego nieprawidłowe działanie nie wpływają zwykłe zanieczyszczenia. Jak to skontrolować? Wystarczy wrzucić urządzenie do gorącej wody. Jeśli się nie otwiera, konieczna będzie jego wymiana. Kupując nowy termostat, zwróćmy uwagę, czy dołączona do niego została uszczelka do obudowy – prawdopodobnie i ona będzie wymagała wymiany.

Przed założeniem termostatu dokładnie oczyszczamy miejsce, w którym będzie zamontowany, tak, aby brud nie dostał się do środka układu chłodniczego. Na koniec dolewamy albo całkowicie wymieniamy płyn chłodniczy. I… gotowe!

Pamiętajmy, że kiedy przystępujemy do diagnostyki układu chłodniczego, silnik musi być chłodny. W przeciwnym razie narażamy się na poparzenia rozgrzanym płynem i kłębami pary.

Wymiana termostatu nie pociąga za sobą dużych kosztów i nie przysparza kłopotów, spokojnie możemy ją więc przeprowadzić w domowym garażu. Niezbędne części, nie tylko termostaty do różnych modeli samochodów, ale i inne elementy układu chłodzenia, dostarcza Nocar.pl. Sprawdź naszą ofertę i zadbaj o swój samochód!

Problemy z układem chłodniczym to nie wina termostatu? Zobacz inne porady:
Jak wybrać płyn chłodniczy?
Uszkodzona chłodnica? Sprawdź, jakie są objawy!
Jak zapobiec przegrzewaniu się silnika podczas upałów?

Źródło zdjęć: nocar.pl, pixabay.com, unsplash.com

Dodaj komentarz

Przepraszamy, musisz się zalogować, aby móc napisać komentarz.